Leercentrum

The iPROLEPSIS project is where psoriatic arthritis inflammation is explained through multi-source data analysis guiding a novel personalized digital care ecosystem. iPROLEPSIS is een oplossing voor artritis psoriatica Het iPROLEPSIS-project richt zich op het uitleggen van artritis psoriatica door gebruik te maken van data-analyse uit verschillende bronnen. Het project zal leiden tot een nieuw, gepersonaliseerd digitaal zorg-ecosysteem. LEERCENTRUM PROJECTNIEUWS Artritis psoriatica (PsA) is een chronische progressieve ontstekings ziekte die 1-2% van de algemene bevolking treft, en zich ontwikkelt bij tot wel 30% van de mensen met psoriasis (PsO). Projectvisie en impact Het iPROLEPSIS-project, gefinancierd door Horizon Europe, heeft als doel een nieuw gepersonaliseerd digitaal zorgecosysteem te ontwikkelen voor mensen met artritis psoriatica (PsA). Het doel van iPROLEPSIS is om een nieuw ecosysteem te ontwikkelen waarin mechanismen voor het verzamelen van Real World Data (RWD) en een krachtig beslissingsondersteunend systeem geïntegreerd zijn. Dit ecosysteem zal nieuwe inzichten verschaffen in de belangrijkste factoren die de overgang van gezondheid naar PsA beïnvloeden door middel van een multiscale en multifactoriële aanpak. Door gebruik te maken van op xAI gebaseerde modellen streeft iPROLEPSIS naar een efficiënt, effectief en klinisch gevalideerd gepersonaliseerd digitaal zorgsysteem voor patiënten met PsA. ONTDEK MEER Projectdoelstellingen en werkpakketten Het iPROLEPSIS-consortium werkt aan zeven ambitieuze kerndoelstellingen op het gebied van artritis psoriatica (PsA) en omvat zes werkpakketten die de diverse en elkaar aanvullende expertises van de consortiumpartners zullen bundelen. ONTDEK MEER Over het project 15 Partners 9 Landen 48 m Projectduur € 6,4M Totale budget De kernactiviteit domeinen De basis • De onderzoeksactiviteiten van het project zijn gebaseerd op een uitgebreide verkenning van de beschikbare literatuur en data, evenals op het ontwerp van klinische dataverzamelings- en validatiestudies; • Een participatief ontwerp zal worden toegepast om de ontwikkeling van een gebruikersgericht ecosysteem van oplossingen te ondersteunen. Dit zal bijdragen aan het opzetten van een betrouwbaar kader voor AI-gebaseerd onderzoek en ontwikkeling. Validatie • Het ontwerpen en implementeren van klinische studies die onderzoeksgegevens verzamelen, digitale biomarkers voor ontstekingssymptomen valideren bij personen met een risico op PsA en patiënten met psoriasis (PSO), en de effectiviteit van digitale zorginstrumenten evalueren met betrekking tot de preventie van ontstekingsuitbarstingen. Onderzoek en ontwikkeling • Het onderzoek richt zich op multimodale gegevens om de belangrijkste oorzaken van PsA-ontsteking te identificeren, digitale biomarkers voor PsA-ontstekingssymptomen te ontwikkelen, en het effect van PsA op de gewrichten en de microvasculatuur van de huid te onderzoeken, evenals de rol van mestcellen bij de overgang naar PsA; • De uitkomsten samenbrengen in een multischaal/multifactorieel model van de transitie van gezondheid naar PsA; • Het leveren van een geïntegreerd iPROLEPSIS digitaal gezondheidszorgecosysteem, bestaande uit tools voor gepersonaliseerde preventieve PsA-zorg, om patiënten en zorgverleners te versterken. Learning Hub Explore resources to help you understand and manage psoriatic arthritis. Handbook Handbook 2 Psoriatic Arthritis Key Facts Key Facts Psoriatic Arthritis Handbook Handbook Quizzes about Psoriatic Arthritis Take a Quiz Project news Handbook Handbook 2 iPROLEPSIS presented at DSAI 2026 Read More iPROLEPSIS Research Presented at the 60th ESCI Annual Scientific Meeting Read More iPROLEPSIS 8th Plenary Meeting in Athens Read More ONTDEK MEER Neem contact op Wij staan open voor uw opmerkingen of vragen over het iPROLEPSIS-project! NEEM CONTACT MET ONS OP

Learning how to live with psoriatic arthritis might feel like a challenge. But understanding your diagnosis can help you take control of your health. Leercentrum Ontdek hulpmiddelen die u kunnen helpen Artritis Psoriatica te begrijpen en te beheren. Learning hub Belangrijke Feiten Handleiding Nieuwsoverzicht Kennistest Zoeken Handleiding voor Artritis Psoriatica Behandeling van Artritis Psoriatica: Behandelingen en Levensstijl Handbook Handbook 2 Hoe wordt artritis psoriatica behandeld? Hoewel er geen genezing is voor artritis psoriatica, zijn er meerdere behandelopties met medicijnen om de ziekte en de symptomen onder controle te houden (3). Specifieke medicamenteuze behandelingen voor artritis psoriatica richten zich op: BEHANDELINGEN MET MEDICIJNEN verergering van de aandoening vertragen; ontstekingen verminderen; pijn verlichten; huidsymptomen behandelen; gewrichten zo mobiel mogelijk houden. Voor de meeste mensen zal de behandeling voor artritis psoriatica bestaan uit het proberen van verschillende medicijnen. Aangezien veel mensen met artritis psoriatica ook psoriasis hebben, kan het behandelen van de aandoening lijken op het behandelen van twee ziekten. Sommige behandelingen werken voor beide ziektes, terwijl andere vooral voor de artritis of de huidproblemen werken. Elke persoon met artritis psoriatica is anders. Artsen raden bepaalde behandelingen aan, afhankelijk van: hoeveel en welke delen van het lichaam zijn aangetast; hoe ernstig de ziekte is; allergieën voor medicijnen en andere gezondheidsproblemen; huidig medicijngebruik. Vaak moeten mensen met artritis psoriatica meer dan één medicijn tegelijk innemen om de ziekte onder controle te houden - dit wordt combinatietherapie genoemd. Combinatietherapie kan het mogelijk maken om lagere doseringen van elk afzonderlijk medicijn te gebruiken. Tijdens een opvlamming kunnen tijdelijk of voor langere tijd extra medicijnen worden toegevoegd. Het is belangrijk om betrokken te zijn bij de gezamenlijke besluitvorming met uw arts(en) en u aan het behandelplan te houden. Geef eventuele problemen met medicatie, zoals bijwerkingen of problemen om u aan het behandelplan te houden door, zodat er stappen kunnen worden genomen om het probleem of de problemen aan te pakken. BEHANDELING VOOR ARTRITIS De receptvrije medicijnen en medicijnen op recept voor artritis psoriatica bestaan uit: niet-steroïde anti-inflammatoire medicijnen (NSAID’s); steroïde medicatie (corticosteroïden); ziekte modificerende anti-reumatische medicijnen (DMARD’s). See related Key Facts section h2.1 Niet-steroïde anti-inflammatoire medicijnen (NSAIDs) NSAID’s kunnen de pijn verlichten en ontstekingen verminderen, maar ze zijn misschien niet genoeg om de symptomen van artritis psoriatica te behandelen (9). Er zijn twee soorten NSAID’s: traditionele NSAID’s, zoals ibuprofen, naproxen en diclofenac; COX-2-remmers, zoals celecoxib en etoricoxib. Zoals alle geneesmiddelen kunnen NSAID’s bijwerkingen hebben. U arts zal voorzorgsmaatregelen nemen om het risico op bijwerkingen te verminderen door de laagste dosis voor te schrijven die nodig is om uw symptomen zo kort mogelijk onder controle te houden. NSAID’s kunnen soms de maag en darmen aantasten en spijsverteringsproblemen veroorzaken, zoals indigestie en maagzweren (17). Een medicijn genaamd een protonpompremmer (PPI), zoals omeprazol of lansoprazol, kan ook worden voorgeschreven om de maag te helpen beschermen. Chronische behandeling met NSAID’s kan ook het risico op hartaanvallen, beroertes en andere hartproblemen verhogen (17). Laat aan uw arts weten of er risicofactoren zijn die uw algemene risico kunnen verhogen, bijvoorbeeld roken, hoge bloeddruk, hoog cholesterolgehalte, diabetes of een familiegeschiedenis van hartaandoeningen. Sommige mensen hebben ontdekt dat het gebruik van NSAID’s hun psoriasisklachten verergerden. Informeer uw arts als dit bij u of jou gebeurt. Steroïde medicijnen (corticosteroïden) Net als NSAID’s kunnen corticosteroïden ontstekingen en pijn helpen verminderen (18). Als u één pijnlijk en/of gezwollen gewricht heeft, kan uw arts de medicatie direct in het gewricht spuiten. Het effect kan enkele weken tot enkele maanden aanhouden. Te veel steroïden injecties in hetzelfde gewricht kunnen echter het omliggende weefsel beschadigen. Daarom zal uw arts meestal niet meer dan drie injecties per jaar aanraden. Wanneer meerdere gewrichten ontstoken zijn, kunnen corticosteroïden worden ingenomen als tablet of als injectie in de spier. Artsen zijn hier echter voorzichtig mee omdat corticosteroïden bij langdurig gebruik bijwerkingen kunnen veroorzaken, zoals gewichtstoename, osteoporose, een verhoogd risico op infecties en cardiovasculaire voorvallen. Vanwege deze bijwerkingen zal uw arts u de laagste dosis voorschrijven die nodig is om uw symptomen zo kort mogelijk onder controle te houden. Psoriasis kan opvlammen wanneer u stopt met het gebruik van orale corticosteroïden. Ziektemodificerende antireumatische medicijnen (DMARDs) DMARD’s zijn krachtige medicijnen die ontstekingen verminderen en kunnen voorkomen dat artritis psoriatica erger wordt (19). DMARD’s kunnen schade aan uw gewrichten helpen voorkomen. Veel DMARD’s behandelen zowel psoriasis als artritis psoriatica. Omdat dit type medicijn de oorzaak van uw aandoening behandelt en niet de symptomen, kan het tot drie maanden duren voordat u verschil voelt. Daarom is het belangrijk om de medicatie te blijven nemen, zelfs als het in eerste instantie niet lijkt te werken. Zoals alle medicijnen kunnen DMARD’s bijwerkingen hebben. Hoewel DMARD’s zeer effectief kunnen zijn, verminderen deze medicijnen de activiteit van het immuunsysteem (immunosuppressiva) en verhogen ze het risico op een infectie. Het is echter belangrijk om te onthouden dat het niet behandelen van artritis psoriatica kan leiden tot blijvende schade aan botten en gewrichten. Er zijn drie soorten DMARD’s zoals beschreven in Tabel 1. Tabel 1: Soorten ziektemodificerende antireumatische medicijnen. Traditioneel Traditionele DMARD’s (csDMARD’s) worden het langst gebruikt en hebben een breed immuunsysteem onderdrukkend effect. Deze medicijnen worden meestal via de mond ingenomen. Voorbeeld: methotrexaat, sulfasalazine. Biologisch Biologische DMARD’s (bDMARD’s) verstoren belangrijke stappen in het ontstekingsproces en werken over het algemeen sneller dan traditionele DMARD’s. Deze medicijnen worden meestal in de vorm van een injectie gegeven. Voorbeeld: adalimumab, etanercept. Gericht Net als biologische DMARD’s blokkeren gerichte DMARD’s (tsDMARD’s) belangrijke stappen in het ontstekingsproces. Deze medicijnen worden meestal via de mond ingenomen. Voorbeeld: tofacitinib. BEHANDELING VOOR PSORIASIS Medicijnen met en zonder recept te verkrijgen voor psoriasis zijn onder andere: medicatie die direct op de huid wordt toegepast, zoals zalven op basis van vitamine D, vitamine A-derivaten, salicylzuur, koolteer of corticosteroïden; lichttherapie die gebruik maakt van ultraviolet licht (UVB) kan worden voorgeschreven om huiduitslag te behandelen en te verminderen. Alleen uw arts mag lichttherapie voorschrijven, probeer niet om uw huid zelf te behandelen met zonlicht of zonnelampen; sommige DMARD’s en biologische therapieën die worden gebruikt voor artritis kunnen ook helpen bij psoriasis. VACCINATIES Als u artritis psoriatica heeft, kunt u een hoger risico op infecties hebben en kunnen infecties ernstiger zijn (20). Dit kan het gevolg zijn van de artritis zelf of van de behandeling ervan. Artritis psoriatica wordt veroorzaakt door een fout in het immuunsysteem en kunt u kwetsbaarder maken voor infecties. Bovendien dempen sommige medicijnen die worden gebruikt voor de behandeling van artritis psoriatica (bijv. DMARD’s en/of steroïden) het immuunsysteem, dat wil zeggen dat ze werken als immunosuppressiva, waardoor u ook vatbaarder wordt voor infecties. Een verhoogd risico op infectie door een medische aandoening en/of medicijnen wordt immunosuppressie genoemd. Uw reumatoloog kan u advies geven op basis van uw leeftijd en uw risico op het krijgen van bepaalde infectieziekten (zoals COVID-19, griep, longontsteking, gordelroos of hepatitis B). Vaccinaties zijn veilig en kunnen u helpen om ernstige infecties te voorkomen. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. Non-pharmacological treatments NIET-MEDICAMENTEUZE BEHANDELINGEN Medicijnen zijn niet de enige manier om de symptomen van artritis psoriatica te behandelen of te onderdrukken. Er zijn veel dingen die u kunt doen, naast het nemen van voorgeschreven medicijnen, die de kwaliteit van uw leven kunnen verbeteren door pijn en ontsteking te verminderen en uw algehele gezondheid te verbeteren. UW STEM IS BELANGRIJK Uw ervaringen - hoe uw therapieën werken, welke bijwerkingen u ervaart, hoe uw symptomen u beïnvloeden, welke uitdagingen u in uw dagelijks leven ondervindt als gevolg van artritis psoriatica - zijn zeer belangrijke stukjes informatie. Deze stukjes informatie worden patiëntgerapporteerde uitkomsten (PRO’s) genoemd en kunnen worden verzameld via een vragenlijst voorafgaand aan uw afspraak bij de reumatoloog. PRO’s kunnen uw arts helpen de impact van uw ziekte te beoordelen en uw behandelplan beter te evalueren. Deze vragenlijsten kunnen u ook helpen bij het zelf management van uw aandoening. Enkele vragenlijsten die uw reumatoloog kan gebruiken zijn: PSAID (Psoriatic Arthritis Impact of Disease): meet de impact van uw ziekte op je lichamelijke en mentale gezondheid; VAS (Visual Analogue Scale): een eenvoudig hulpmiddel om uw pijn te volgen en te meten; IPAQ (International Physical Activity Questionnaire): meet de intensiteits niveaus van lichamelijke activiteit en de tijd die mensen zittend doorbrengen als onderdeel van hun dagelijks leven; HAQ (Health Assessment Questionnaire): meet uw lichamelijke functie en invaliditeit als gevolg van artritis; FACIT-F (Functional Assessment of Chronic Illness Therapy - Fatigue): meet uw vermoeidheid die veroorzaakt wordt door de artritis; WPAI (Work Productivity and Activity Impairment): meet beperkingen in werk en activiteiten; HADS (Hospital Anxiety and Depression Scale): meet de mate van angst en depressie; PsAQoL (Psoriatic Arthritis Quality of Life): meet de kwaliteit van leven bij mensen met artritis psoriatica; EQ-5D (EuroQol-5 Dimensions): meet de kwaliteit van leven in relatie tot 5 dimensies - mobiliteit, gebruikelijke activiteiten, zelfzorg, pijn en ongemak, en angst en depressie; SF-36 (Short Form-36): meet de kwaliteit van leven en omvat 8 domeinen van gezondheid - lichamelijk functioneren, sociaal functioneren, rolbeperkingen door lichamelijke of emotionele problemen, pijn, algemene gezondheidsbeleving, vitaliteit en mentale gezondheid. Dus als uw arts of verpleegkundige u vraagt om een vragenlijst in te vullen, neem er dan de tijd voor en wees eerlijk! FYSIOTHERAPIE EN ERGOTHERAPIE Fysiotherapie is het meest effectief als u last heeft van (21): bewegingsverlies door ontsteking in de schouder, pols, hand, knie of voet; ernstige enthesitis of dactylitis; inflammatoire rugpijn. Fysiotherapie richt zich op (21): de mobiliteit verbeteren en het gebruik van aangetaste gewrichten herstellen; het vergroten van de spierkracht om de gewrichten te ondersteunen; fitheid behouden; het vermogen om dagelijkse activiteiten uit te voeren te behouden. Ergotherapie kan ook nuttig zijn, vooral als u moeilijkheden ondervindt bij dagelijkse activiteiten. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. h2.3 Ergotherapie kan u helpen uw deelname aan dagelijkse activiteiten te maximaliseren. De strategieën omvatten het gebruik van hulpmiddelen (bijvoorbeeld braces, spalken) en bewegingsaanpassing om mensen te helpen hun gewrichten te beschermen door taken op een andere manier uit te voeren dan ze gewend zijn (bijvoorbeeld door beide handen te gebruiken). CHIRURGIE De meeste mensen met artritis psoriatica zullen nooit een gewrichtsoperatie nodig hebben. Als de gewrichten echter ernstig beschadigd zijn door de artritis, of als andere behandelingen de pijn niet verminderen, kunnen beschadigde gewrichten worden vervangen door plastic, metalen of keramische prothesen om de pijn te verminderen en de functie en levenskwaliteit te verbeteren. AANVULLENDE BEHANDELINGEN Sommige mensen met artritis psoriatica vinden dat aanvullende therapieën nuttig kunnen zijn. Overleg echter altijd met uw arts voordat u aanvullende therapieën probeert. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat ondersteunt dat het nemen van welk voedingssupplement dan ook, zoals visoliecapsules, werkt bij de behandeling van artritis psoriatica. Daarnaast is er niet genoeg wetenschappelijk bewijs om het gebruik van aanvullende therapieën, zoals balneotherapie of acupunctuur, als behandeling voor artritis psoriatica te ondersteunen. Aanvullende therapieën kunnen reageren op andere behandelingen, dus bespreek het met uw arts als je uw gebruikt of overweegt te gaan gebruiken. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. ZELFZORG EN LEVENSSTIJL Zittend gedrag Sedentair gedrag, gekenmerkt door lange perioden van zitten, vormt een risico voor de gezondheid en het welzijn wanneer het dagelijks gedurende meer dan 8 uur wordt herhaald of langer dan 30 minuten zonder onderbreking wordt volgehouden. h2.4 h2.5 Aangezien mechanische belasting in het geval van een ontstekingscrisis het ontstaan van enthesitis kan bevorderen, is het noodzakelijk om de ontsteking onder controle te krijgen voordat het niveau van de gebruikelijke lichamelijke activiteit wordt verhoogd of een trainingsprogramma wordt gestart. In ieder geval wegen de gunstige effecten van fysieke activiteit en lichaamsbeweging op ziekte, welzijn en gerelateerde comorbiditeiten op tegen het risico van enthesitis veroorzaakt door mechanische belasting, dat laag is. (25). Dieet Hoewel er geen specifiek dieet is dat artritis psoriatica kan behandelen, kan het aannemen van een voedzaam en uitgebalanceerd voedingsplan een belangrijke rol spelen bij het onder controle houden van symptomen en het verbeteren van het algehele welzijn. Onderzoek suggereert dat het aannemen van een mediterraan dieet (Afbeelding 3, linkerkant), dat fruit, groenten, vezels, onverzadigde vetten en vitamines bevat, de impact van uw artritis met psoriasis zou kunnen verminderen (26). Dit type dieet heeft ontstekingsremmende voordelen die de ziekteactiviteit helpen beheersen. Het uitproberen van deze eetwijze zou u dus kunnen helpen om de symptomen van artritis psoriatica te verlichten. Het gebruik van omega-3 vetzuren , die vaak voorkomen in vette vis (zoals zalm, makreel of lijnzaad), kan ook ontstekingsremmend werken, waardoor gewrichtsstijfheid en gevoeligheid kunnen verminderen (27). Antioxidanten in kleurrijke vruchten en groenten (zoals bessen, spinazie en boerenkool) bieden ook krachtige ontstekingsremmende eigenschappen die gewrichtsontsteking en ongemak bij mensen met artritis psoriatica zouden kunnen verlichten. In het algemeen wordt aanbevolen om te streven naar een evenwichtige inname van 2-5 porties fruit en 3-5 porties groenten per dag, omdat deze voedingsrijke voedingsmiddelen essentiële antioxidanten bevatten die kunnen bijdragen aan het beheersen van gewrichtsontstekingen en de algehele gezondheid. Figuur 3: Gunstige (aan de linkerkant) en schadelijke (aan de rechterkant) voedingspatronen. Aangepast van Guilliams et al., 2023 (28). Het verminderen van de inname van suiker , verzadigde vetten , en natrium kan u helpen om een gezond gewicht te behouden. Obesitas is gekoppeld aan een grotere kans op het ontwikkelen van artritis psoriatica, wat het belang van gewichtsbeheersing onderstreept, vooral voor psoriasispatiënten die vaak last hebben van metabool syndroom en obesitas (29). Studies suggereren dat sedentair gedrag bij mensen met artritis psoriatica kan bijdragen aan een verhoogde stijfheid van de gewrichten, verminderde spierkracht en een verminderde gewrichtsfunctie. Daarnaast kan een zittende levensstijl symptomen zoals vermoeidheid en depressie, die vaak voorkomen bij artritis psoriatica, verergeren. Hoewel de precieze mechanismen niet volledig worden begrepen, wordt het handhaven van een actieve levensstijl over het algemeen als gunstig beschouwd voor het beheersen van de symptomen van artritis psoriatica. De risico’s van sedentair gedrag nemen nog meer toe als mensen inactief zijn; dat wil zeggen als ze niet voldoen aan de aanbevelingen voor lichaamsbeweging van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die hieronder worden beschreven. Lichamelijke activiteit Regelmatige lichaamsbeweging blijkt veel voordelen te hebben voor mensen met artritis psoriatica. Lichamelijke activiteit heeft betrekking op alle lichaamsbewegingen die resulteren uit spiercontractie, ongeacht de context waarin ze worden uitgevoerd: vrije tijd, vervoer van en naar plaatsen, of als onderdeel van iemands werk. Lichamelijke activiteit kan helpen om de flexibiliteit van de gewrichten te verbeteren, ontstekingen te verminderen en de algehele gewrichtsfunctie te verbeteren. Bovendien kan lichaamsbeweging bijdragen aan een betere geestelijke gezondheid, omdat het symptomen van depressie en angst kan helpen verlichten die vaak gepaard gaan met chronische aandoeningen zoals artritis psoriatica. Lichaamsbeweging kan u ook helpen op gewicht te blijven, wat essentieel is omdat overgewicht de druk op de gewrichten kan verhogen (22). De aanbeveling van de WHO is om ten minste ~20 minuten per dag aan lichaamsbeweging te doen, zoals stevig wandelen (23). Deze aanbeveling wordt ook overgenomen door de Europese vereniging voor Reumatologie (EULAR) (24). Een fysieke activiteit van 20 minuten met een matige intensiteit komt overeen met een opeenstapeling van ongeveer 2000 stappen. Als u uitgaat van een functionele activiteit van 4500 stappen per dag in verband met het uitvoeren van activiteiten van het dagelijks leven zoals verzorging, koken, schoonmaken, reizen van en naar werk/school, dan vertegenwoordigen de WHO-aanbevelingen, wanneer ze worden uitgedrukt in het totale aantal stappen per dag, de som van de twee soorten activiteiten en komen ze overeen met een opeenstapeling van 6500 dagelijkse stappen onder normale leefomstandigheden. Lichaamsbeweging De meest behulpzame vormen van lichaamsbeweging voor artritis psoriatica richten zich op het verbeteren van flexibiliteit, kracht en cardiovasculaire conditie zonder overmatige belasting van de gewrichten. Activiteiten met weinig impact, zoals zwemmen, wandelen en fietsen, worden vaak aanbevolen. Krachttrainingsoefeningen, waaronder weerstandstraining en rustige yoga, kunnen helpen om de spierondersteuning rondom de gewrichten te verbeteren. Oefeningen in het water zijn vooral voordelig omdat ze zorgen voor drijfvermogen, waardoor de gewrichten minder worden belast. De voordelen van deze oefeningen zijn onder andere een grotere mobiliteit van de gewrichten, minder pijn en stijfheid, een verbeterde spierspanning en een beter algeheel welzijn. Mensen met artritis psoriatica moeten een aangepaste routine van fysieke activiteiten volgen die rekening houd met hun specifieke symptomen en beperkingen. De iPROLEPSIS app is bedoeld om u te helpen bij het beperken van sedentair gedrag, het verhogen van de fysieke activiteit en het verbeteren van de dagelijkse functioneren met specifieke en veilige aanbevelingen voor trainingsprogramma’s (voor meer informatie zie hoofdstuk “iPROLEPSIS”). Overgewicht kan gewrichtsklachten en ontsteking vergroten, vooral in lastdragende gewrichten (zoals de heupen, knieën en wervelkolom). Let dus goed op uw voedingskeuzes, want deze kunnen u helpen om uw symptomen onder controle te houden. Vitamine D helpt bij de opname van calcium, wat nodig is voor gezonde botten. Daarnaast helpt vitamine D ons immuunsysteem te versterken, virussen te bestrijden en vermoeidheid tegen te gaan. Het is zelfs in verband gebracht met een goed humeur, waarbij een tekort kan leiden tot angst en depressie. Vitamine D is een vetoplosbare vitamine die ons lichaam aanmaakt wanneer de huid wordt blootgesteld aan zonlicht. Het kan ook worden verkregen uit bepaalde voedingsmiddelen of supplementen. Deze vitamine heeft verschillende vormen, maar de belangrijkste zijn vitamine D2 (ergocalciferol) en vitamine D3 (cholecalciferol). Vitamine D3 is de vorm die onze huid van nature aanmaakt als reactie op zonlicht. Onderzoek wijst uit dat mensen met artritis psoriatica vaak lagere vitamine D-spiegels hebben dan anderen (30). Voldoende vitamine D kan helpen om sommige symptomen van artritis met psoriasis te verlichten. De beste manier om hiervoor te zorgen is door voldoende in de zon te gaan. Ongeveer 10 tot 30 minuten in de zon tussen 10 uur ‘s ochtends en 3 uur ‘s middags, minstens twee keer per week, is over het algemeen voldoende voor de meeste mensen om voldoende vitamine D aan te maken. De exacte tijd die nodig is hangt af van factoren zoals huidtype, breedtegraad, hoogte en seizoen. De Medische Raad van De Amerikaanse National Psoriasis Foundation beveelt vitamine D-supplementatie aan voor patiënten met artritis psoriatica en moedigt patiënten met overgewicht of obesitas aan om te proberen gewicht te verliezen door middel van een gecontroleerd dieet (31). U moet echter advies vragen aan uw arts. Hydratatie is een ander belangrijk aspect dat vaak over het hoofd wordt gezien, maar dat cruciaal is bij het omgaan met artritis psoriatica. Hoewel er geen specifieke hydratatierichtlijnen zijn voor mensen met artritis psoriatica, ondersteunt het dagelijks drinken van ongeveer twee liter water niet alleen het behoud van de algehele gezondheid (32), maar helpt het ook bij het smeren en efficiënt functioneren van de gewrichten, waardoor ongemak bij het bewegen wordt verminderd. Sommige mensen vinden dat bepaalde voedingsmiddelen hun artritissymptomen kunnen uitlokken of verergeren. Hoewel deze triggers per persoon kunnen verschillen, zijn rood en bewerkt vlees, verzadigde vetten, zout en additieven en geraffineerde koolhydraten veelvoorkomende veroorzakers (Afbeelding 3 ; rechterzijde). Het in de hand houden van uw voeding en het identificeren van mogelijk ‘trigger’-voedsel door een geplande dieetaanpak of begeleid door een zorgprofessional kan helpen bij het beheersen van pijn, vermoeidheid en opvlammingen (33). Het is essentieel om begeleiding te krijgen van een zorgverlener of een diëtist met expertise in artritis psoriatica om een persoonlijk voedingsplan te ontwikkelen (28) dat is afgestemd op individuele voorkeuren en behoeften. Een persoonlijk plan is erop gericht om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen, het gewicht te beheersen en het algehele welzijn te bevorderen, waarbij de unieke uitdagingen van artritis met psoriatica worden aangepakt. Roken en alcoholgebruik Roken is slecht voor uw algehele gezondheid, omdat het de kans op mogelijke complicaties, zoals hartproblemen en kanker, vergroot. Roken kan u ook minder gevoelig maken voor behandeling en uw psoriasissymptomen verergeren (34, 35). Alcohol kan de werkzaamheid van sommige geneesmiddelen verstoren of de bijwerkingen vergroten (36, 37). Sommige onderzoeken suggereren ook dat alcohol opvlammingen kan uitlokken (38). Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. Zie gerelateerde kernfeiten Vorige pagina Volgende pagina

Leercentrum Ontdek hulpmiddelen die u kunnen helpen Artritis Psoriatica te begrijpen en te beheren. Learning hub Belangrijke Feiten Handleiding Nieuwsoverzicht Kennistest Zoeken RSS-nieuwsoverzicht Artikelen over Artritis Psoriatica in Nature Reviews Rheumatology Tijdschrift voor Psoriasis en Artritis Psoriatica Nationale Psoriasis Stichting

Leercentrum Ontdek hulpmiddelen die u kunnen helpen Artritis Psoriatica te begrijpen en te beheren. Learning hub Belangrijke Feiten Handleiding Nieuwsoverzicht Kennistest Zoeken Handleiding voor Artritis Psoriatica Intimiteit, Voortplantingsgezondheid en Gezinsleven Handbook How will psoriatic arthritis affect me? RELATIES EN SEKS Artritis psoriatica kan een aantal uitdagingen in een relatie met zich meebrengen, namelijk: uw plezier in seks en andere activiteiten die u met uw partner deelt verminderen; uw humeur en gevoel van eigenwaarde beïnvloeden; uw vermogen om bij te dragen aan huishoudelijke en gezinsgerelateerde taken beïnvloeden; leiden tot financiële zorgen als uw aandoening uw vermogen om te werken beïnvloedt. Hoewel uw relatie kan veranderen als gevolg van artritis psoriatica, moet u onthouden dat de meeste stellen fases in hun relatie doormaken die meer of minder positief zijn, afhankelijk van een aantal factoren zoals stress, balans tussen werk en privé of andere gezondheidsaandoeningen. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. h4.1 h4.3 Met uw partner praten over veranderingen of uitdagingen waar jullie mee te maken hebben, is een geweldige manier om de communicatie in de relatie te verbeteren en oplossingen te vinden die jullie allebei bevallen. Als u geen relatie hebt en u zich zorgen maakt over hoe uw aandoening uw vooruitzichten op het vinden van een romantische partner kan beïnvloeden, vooral als u zichtbare tekenen van de aandoening heeft, bedenk dan dat de meeste relaties zich geleidelijk ontwikkelen en dat gedeelde interesses belangrijker zijn dan fysieke overwegingen. Hoewel seks uw artritis niet zal verergeren, kan het soms pijnlijk zijn als u een aangedaan gewricht beweegt. Naast het fysieke aspect kan artritis psoriatica uw zin in seks verminderen, uw zelfvertrouwen aantasten of u zich minder aantrekkelijk doen voelen. Artritis psoriatica kan soms leiden tot een droge vagina, en dus tot ongemakkelijke seks. Als dit het geval is, kunnen glijmiddelen op waterbasis u en/of uw partner helpen. Glijmiddelen op oliebasis kunnen uw huid irriteren of condooms beschadigen. Om u te helpen problemen met seks te overwinnen, moet u: openlijk praten met uw partner over uw fysieke en/of emotionele zorgen; actief blijven, want lichaamsbeweging kan u helpen uw spieren te versterken en uw gewrichten te ondersteunen; neem ongeveer een uur voor de seks pijnstillers om de pijn te minimaliseren; probeer verschillende houdingen en gebruik kussens of meubels om uw lichaam te ondersteunen; onthoud dat er meerdere manieren zijn om seksuele bevrediging te bereiken, zoals zoenen, strelen, wederzijdse masturbatie, orale stimulatie of zelfs sekshulpmiddelen zoals vibrators. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. VRUCHTBAARHEID, ZWANGERSCHAP EN BORSTVOEDING Als u van plan bent om een gezin te stichten, moet u uw behandelplan bespreken met uw reumatoloog, omdat sommige medicijnen niet veilig zijn tijdens de zwangerschap. Het is volkomen normaal dat u zich zorgen maakt over het effect van uw aandoening op uw mogelijkheden om een gezin te stichten. Mensen met artritis kunnen iets langer nodig hebben om zwanger te worden. Het is het beste om te proberen zwanger te worden wanneer uw aandoening niet erg actief is. Er is een genetische bijdrage aan artritis psoriatica, dat wil zeggen dat de aanwezigheid van bepaalde genen iemand meer kans geeft om de aandoening te ontwikkelen. Dit is echter geen strikt erfelijke aandoening. Er zijn veel factoren betrokken bij de ontwikkeling van artritis psoriatica, niet alleen de genen die van de ouders worden geërfd. Daarom is de kans dat u het doorgeeft aan uw kinderen in de overgrote meerderheid van de gevallen relatief klein. VRUCHTBAARHEID Bij vrouwen is er geen bewijs dat artritis psoriatica de vruchtbaarheid beïnvloedt (51). Een recente studie gaf echter aan dat onbehandelde inflammatoire artritis, zoals artritis psoriatica, de vruchtbaarheid van mannen kan verminderen (52). h4.2 Bij zowel vrouwen als mannen neemt de vruchtbaarheid af naarmate ze ouder worden of kan deze worden beïnvloed door andere gezondheidsproblemen. Daarom zullen sommige mensen met artritis psoriatica vruchtbaarheidsbehandelingen nodig hebben. Als u artritis psoriatica onder controle is, zou het geen probleem moeten zijn om vruchtbaarheidsbehandelingen te starten. Bespreek eventuele plannen voor vruchtbaarheidsbehandelingen met uw reumatoloog. Hij of zij kan specifiek advies geven, uw behandelplan beoordelen en contact onderhouden met het medische team dat verantwoordelijk is voor uw vruchtbaarheidsbehandeling. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. ZWANGERSCHAP EN BORSTVOEDING Bespreek uw plannen om een gezin te stichten met uw reumatoloog zodat uw behandelplan kan worden aangepast. Als u onverwacht zwanger wordt, praat hierover dan zo snel mogelijk met uw reumatoloog. Alle vrouwen krijgen pijn tijdens de zwangerschap. Naarmate de baby groeit, kunt u extra druk voelen op sommige gewrichten, vooral op uw heupen en knieën. Hoewel er niet veel informatie is over de effecten van zwangerschap bij artritis psoriatica, hebben onderzoeken aangetoond dat de meerderheid van de vrouwen met reumatoïde artritis een vorm van symptoomverbetering ervaart tijdens de zwangerschap. Sommige vrouwen krijgen echter wel een opvlamming na de bevalling. Artritis psoriatica heeft meestal geen invloed op de bevalling en u kunt nog steeds via de vagina bevallen. Als u een keizersnede overweegt, moet u dit met uw artsen (reumatoloog en verloskundige) bespreken. Het kan nodig zijn om vóór de operatie met sommige van uw medicijnen te stoppen. Studies suggereren dat artritis psoriatica en de behandeling ervan geen invloed hebben op uw vermogen om borstvoeding te geven, mocht u dat willen doen. Studies melden dat bij vrouwen met artritis psoriatica of andere reumatische aandoeningen de duur en mate van borstvoeding geven vergelijkbaar is met die bij vrouwen zonder een reumatische aandoening (51, 53). U moet doorgaan met het nemen van antireumatische medicijnen die veilig zijn tijdens de zwangerschap en borstvoeding. Dit verkleint de kans op complicaties tijdens de zwangerschap en verkleint de kans op opvlamming na de bevalling. Veel moeders voelen zich verdrietig, huilerig of angstig in de eerste twee weken na de bevalling. Als deze symptomen echter langer duren of later beginnen, heeft u misschien een postnatale depressie, waaraan 1 op de 10 vrouwen na de bevalling lijdt. Het is belangrijk om medische hulp te zoeken als u zich zo voelt Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. h4.4 Ervaart u mentale problemen, loopt u even vast, of maak u zich zorgen om iemand? Wij denken graag met u mee: Phone number: 0900-1450 Stichting MIND biedt anoniem hulp en advies over mentale gezondheid. De MIND hulplijn is bereikbaar van Ma-Vr van 9:00-21:00 en wordt bemand door professionele hulpverleners. Postpartum Depressie Informatie over postnatale depressie: https://wijzijnmind.nl/psychische-klachten/ psychipedia/postpartum-depressie Wees lief voor uw gewrichten en uw geest Zie gerelateerde kernfeiten Vorige pagina Volgende pagina

Leercentrum Ontdek hulpmiddelen die u kunnen helpen Artritis Psoriatica te begrijpen en te beheren. Learning hub Belangrijke Feiten Handleiding Nieuwsoverzicht Kennistest Zoeken Kennistest What is psoriatic arthritis? Take a Quiz What are the symptoms of psoriatic arthritis? Take a Quiz How is psoriatic arthritis treated? Drug treatments Take a Quiz How is psoriatic arthritis treated? Self-care and lifestyle Take a Quiz How will psoriatic arthritis affect me? Sleep and Fatigue Take a Quiz How will psoriatic arthritis affect me? Relationships and Family Planning Take a Quiz What causes psoriatic arthritis? Take a Quiz How is psoriatic arthritis diagnosed? Take a Quiz How is psoriatic arthritis treated? Non-pharmacological treatments Take a Quiz How will psoriatic arthritis affect me? Work Take a Quiz How will psoriatic arthritis affect me? Emotional wellbeing Take a Quiz

Learning how to live with psoriatic arthritis might feel like a challenge. But understanding your diagnosis can help you take control of your health. Leercentrum Ontdek hulpmiddelen die u kunnen helpen Artritis Psoriatica te begrijpen en te beheren. Learning hub Belangrijke Feiten Handleiding Nieuwsoverzicht Kennistest Zoeken Handleiding voor Artritis Psoriatica Leven met Artritis Psoriatica Handbook Hoe zal artritis psoriatica mij beïnvloeden? WERK Werk kan een gevoel van identiteit, prestatie en een ondersteunend sociaal netwerk geven, wat positief bijdraagt aan uw emotionele en fysieke welzijn. Hoewel uw aandoening een aantal uitdagingen met zich mee kan brengen, kunnen mensen met artritis psoriatica blijven werken zolang hun beroep hun symptomen niet verergert en hun gezondheid niet verslechtert. Mensen met bepaalde gezondheidsproblemen hebben wettelijk vastgelegde rechten om hen te beschermen tegen directe en indirecte discriminatie op het werk. Uw werkgever is wettelijk verplicht om “redelijke aanpassingen” aan te brengen in uw werkomgeving en werkmethoden om ervoor te zorgen dat uw aandoening u er niet van weerhoudt om uw werk zo goed mogelijk en in een comfortabele en veilige omgeving uit te voeren. h3.1 In de Europese Unie werd de definitie van redelijke aanpassingen op het werk ingevoerd door artikel 5 van de richtlijn inzake gelijke behandeling in arbeid en beroep (Richtlijn 2000/28/EG): “neemt passende maatregelen, waar nodig in een specifiek geval, om een persoon met een handicap in staat te stellen toegang tot arbeid te hebben, in arbeid te participeren of daarin vooruit te komen, of om een opleiding te volgen, tenzij die maatregelen voor de werkgever een onevenredige belasting vormen”. Deze richtlijn is in alle EU-lidstaten omgezet in nationale wetgeving. Onderzoek heeft aangetoond dat mensen die werkplekaanpassingen nodig hebben en deze effectief gebruiken, meer kans hebben om hun baan te houden en productief te blijven dan mensen die geen werkplekaanpassingen gebruiken (39). Het kan echter moeilijk zijn om aanpassingen op de werkplek aan te vragen. U maakt zich misschien zorgen over een andere behandeling en negatieve reacties van uw supervisor(s) of collega(‘s). Daarom kunt u er de voorkeur aan geven om te onderhandelen over informele werkplekaanpassingen in plaats van formele aanpassingen aan te vragen. Sommige van deze aanpassingen kunnen de aanpassingen zijn die worden ondersteund door de richtlijnen voor lichaamsbeweging en volksgezondheid van het American College of Sports Medicine (40) en de ISO 11226 norm, https://www.iso.org/standard/25573.html , die gewrichtslimieten definieert om de gezondheid van het bewegingsapparaat te beschermen. Door werkomstandigheden af te stemmen op deze wetenschappelijk onderbouwde richtlijnen, kunnen werkgevers en zorgverleners beter tegemoet komen aan de behoeften van hun werknemers, waardoor een inclusieve en ondersteunende werkomgeving wordt bevorderd. Hieronder volgen enkele voorbeelden: Aanbeveling #1: Vermijd langdurig werken in dezelfde houding, zittend of staand. Tijdens het werk: een aaneengesloten tijdsperiode in staande positie mag niet langer zijn dan 1 uur; de totale tijd die in een staande houding wordt doorgebracht, mag niet langer zijn dan 4 uur; een aaneengesloten zittende tijdsperiode moet worden beperkt tot 2 uur; wanneer perioden worden besteed aan het houden van vergaderingen, waarvan de duur redelijk moet zijn, moet de mogelijkheid worden overwogen om deze staande of lopend te houden (41). Aanbeveling #2: Neem regelmatig pauzes tijdens de werktijd. Houd er rekening mee dat de definitie van “pauzes” rekening moet houden met de volgende kenmerken: frequentie: aantal pauzes/onderbrekingen tijdens de werkdag; duur: micropauzes (minder dan 2 minuten); korte pauzes (meestal ‘s ochtends of ‘s middags, tussen 7 en 10 minuten); of lange pauzes (maaltijdpauzes); en soort: passief of rustend en actief (inclusief strekken of lopen) (42). Op een werkdag van 8 uur moet een werknemer dus minstens 7-10 minuten pauze nemen na opeenvolgende werkperioden van 90 minuten. Herstelperiodes kunnen rustmomenten inhouden of het uitvoeren van een andere taak om de gewerkte spiergroepen te herstellen. Binnen een periode van minstens 90 minuten moet een werknemer minstens 30 seconden pauzeren na 20 minuten werken. Beide aanbevelingen zijn gericht op het aanpakken van langdurige blootstelling aan statische belasting van lage intensiteit door de duur van deze blootstelling te beperken. Deze interventies helpen vermoeidheid en pijnklachten op de korte termijn te verlichten en werkgerelateerd letsel aan het bewegingsapparaat op de lange termijn te voorkomen. Actieve pauzes zijn ook goed; ze vervangen echter niet de noodzaak om diversiteit aan te brengen in de intensiteit van de mechanische belasting, zoals rotatievlakken die passen bij de eisen van het werk. (43). Deze aanbevelingen hebben betrekking op fysiek veeleisende taken met een lage intensiteit. Andere aanbevelingen gelden voor taken met een hoge intensiteit, zoals taken waarbij lichaamskracht nodig is. Aanbeveling #3: Fysieke veranderingen aan werkstations werkoppervlakken (bureaus) die staan en zitten afwisselen, alleen of in combinatie met een opleidings- en voorlichtingsprogramma voor werknemers, verminderen de zittijd met ongeveer 60 minuten per werkdag (op de middellange termijn, d.w.z. tot 3-12 maanden). Deze verandering in fysieke werkomstandigheden kan een gedragsverandering teweegbrengen, met als gevolg een gemiddelde vermindering van 82 minuten van de totale zittijd per dag (op en buiten het werk) en van de gemiddelde duur van opeenvolgende perioden van zitten (57 minuten) (42, 44). Hoewel aanpassingen op de werkplek zijn vastgelegd in de wet, melden veel mensen met reumatische en musculoskeletale aandoeningen een gebrek aan begrip van hun werkgever(s), collega(‘s) en werkplekarts(en). U heeft opties en rechten; het is belangrijk dat u deze begrijpt en alle beschikbare alternatieven volledig onderzoekt. Als u niet zeker bent van uw rechten op het werk, neem dan contact op met uw HR- of bedrijfsgezondheidsafdeling. Hieronder vindt u meer informatie: De dienst voor advisering, verzoening en arbitrage. (ACAS) https://www.acas.org.uk/reasonable-adjustments Als u aanpassingen op uw werkplek nodig heeft, praat dan met uw huisarts over de problemen die u heeft ondervonden en vraag om rapporten die u aan uw werkgever en/of uw bedrijfsarts kunt voorleggen Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. SLAAP Pijn, angst en bijwerkingen van de medicatie kunnen het voor iemand met artritis psoriatica moeilijker maken om in slaap te vallen en de hele nacht te blijven slapen. In feite rapporteert ongeveer 40% van de mensen met artritis psoriatica slaapproblemen (45). Goede slaaphygiënische gewoonten kunnen helpen om de slaap te verbeteren: ontwikkel een regelmatige slaaproutine, dat wil zeggen elke dag rond dezelfde tijd opstaan en naar bed gaan; vermijd cafeïne, alcohol en grote maaltijden voordat u naar bed gaat; als u rookt, probeer dan te stoppen met roken, of rook in ieder geval niet vlak voor het slapengaan; een warm bad voor het slapengaan kan de pijn en stijfheid verlichten; luister naar rustgevende muziek of geluiden voordat u naar bed gaat; vermijd tv-kijken en het gebruik van computers, tablets of smartphones in uw slaapkamer; zorg ervoor dat uw slaapkamer donker, stil en ontspannend is en een comfortabele temperatuur heeft. h3.2 De impact van sporten voor het slapengaan kan per persoon verschillen. Het is essentieel om naar uw lichaam te luisteren, een consistente routine op te bouwen en aandacht te besteden aan hoe avondtraining uw slaappatroon beïnvloedt. Als u specifieke zorgen heeft over uw slaap- of trainingsroutine, is het ook raadzaam om een gezondheidsdeskundige of een fitnessdeskundige te raadplegen. Voordelen: Verbeterde slaapkwaliteit: voor sommige mensen kan het uitvoeren van matig intensieve oefeningen een paar uur voor het slapengaan een betere slaapkwaliteit bevorderen. Het kan stress en angst helpen verminderen, wat leidt tot een meer ontspannen toestand die bevorderlijk is voor de slaap. Regulering van de lichaamstemperatuur: lichaamsbeweging verhoogt de lichaamstemperatuur en de daaropvolgende temperatuurdaling na het sporten kan het lichaam een signaal geven dat het tijd is om te slapen. Dit bootst de natuurlijke temperatuurdaling na die ‘s avonds optreedt. Een routine opbouwen: regelmatige lichaamsbeweging, ongeacht het tijdstip, kan bijdragen aan een betere slaapkwaliteit. Het opbouwen van een regelmatige trainingsroutine is vaak belangrijker dan het specifieke tijdstip. Minpunten: Stimulerend effect: voor sommige mensen kan intensieve lichaamsbeweging vlak voor het slapengaan een stimulerend effect hebben, waardoor het moeilijker wordt om te ontspannen en in slaap te vallen. Lichaamstemperatuur: hoewel de daling van de lichaamstemperatuur na het sporten de slaap kan bevorderen, kan sporten te dicht tegen bedtijd het natuurlijke afkoelingsproces van het lichaam verstoren, wat de slaap kan verstoren. Individuele variabiliteit: mensen reageren verschillend op de timing van hun training. Sommigen vinden dat laat op de avond trainen geen invloed heeft op hun slaap, terwijl anderen problemen kunnen ondervinden. Aanbevelingen: Timing is belangrijk: probeer minstens 2-3 uur voor het slapengaan klaar te zijn met sporten, zodat uw lichaamstemperatuur weer normaal kan worden en uw adrenalineniveau kan dalen. Luister naar uw lichaam: let erop hoe uw lichaam reageert op avondtraining. Het kan goed voor u zijn als het u helpt ontspannen en uw slaap verbetert. Experimenteer: iedereen is anders. Experimenteer met verschillende trainingsmomenten om te zien wat voor u het beste werkt. Als avondtraining uw slaap negatief beïnvloedt, overweeg dan om ze eerder te doen. ‘Met mate’ is de sleutel: intensieve of krachtige oefeningen vlak voor het slapengaan kunnen de slaap eerder verstoren. Kies voor activiteiten van gemiddelde intensiteit in de avond (47). Bijna 50% van de patiënten met artritis psoriatica rapporteert veel vermoeidheid (vijf of hoger op een 10-puntsschaal) en beschouwt vermoeidheid als een van de belangrijkste problemen, na gewrichtspijn en vóór huidproblemen. (48). Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. VERMOEIDHEID Problemen oplossen, plannen, prioriteiten stellen en tempo bepalen kunnen u helpen om beter met uw vermoeidheid om te gaan: PROBLEMEN OPLOSSEN identificeer factoren / taken / klussen / activiteiten die bijdragen aan uw vermoeidheid; denk na over oplossingen die de impact van deze factoren / taken / klussen / activiteiten tot een minimum kunnen helpen beperken. PLANNING plan de taken / klussen / activiteiten die u in een dag of week wilt voltooien; zorg ervoor dat u activiteiten opneemt in uw planning die u leuk vindt en die u stemming/welzijn kunnen verbeteren; geef uzelf niet de schuld als u zich niet aan het plan kunt houden. PRIORITEITEN STELLEN rangschik uw taken / taken / activiteiten op volgorde van belangrijkheid. ENERGIE VERDELEN gebruik uw energie niet in één keer; verdeel de geplande taken/klussen/activiteiten in kleinere porties die verspreid kunnen worden over een dag, een week of zelfs langer. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. EMOTIONEEL WELZIJN Leven met artritis psoriatica kan een tol eisen van uw mentale gezondheid (49, 50). U moet psychische klachten net zo serieus behandelen als lichamelijke klachten. Een slechte mentale gezondheid kan ervoor zorgen dat uw artritis psoriatica opvlamt, pijn en vermoeidheid toenemen, uw werk en persoonlijke relaties negatief worden beïnvloed en uw vermogen om uw algehele gezondheid in de hand te houden beperken. Als u zich verdrietig en hopeloos voelt en geen interesse meer heeft in dingen die u vroeger leuk vond, praat dan met uw arts en laat uw dierbaren weten wat u doormaakt. Uw arts kan u doorverwijzen naar nuttige diensten voor mentale gezondheidszorg zoals cognitieve gedragstherapie (CGT) en/of kan u een antidepressivum voorschrijven. h3.3 h3.4 Onthoud dat u er niet alleen voor staat. Als u extra steun nodig heeft, zijn wij er om u te helpen: Telefon +31 880 767 000 Webpagina https://www.deluisterlijn.nl/ De luisterlijn is een 24-uurs hulplijn voor eenzaamheid, mentale en relationele problemen. Hij wordt bemand door getrainde vrijwilligers die je graag te woord willen staan. Wees lief voor uw gewrichten en uw geest. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. Zie gerelateerde kernfeiten Vorige pagina Volgende pagina

Learning how to live with psoriatic arthritis might feel like a challenge. But understanding your diagnosis can help you take control of your health. Leercentrum Ontdek hulpmiddelen die u kunnen helpen Artritis Psoriatica te begrijpen en te beheren. Handbook Learning hub Belangrijke Feiten Handleiding Nieuwsoverzicht Kennistest Zoeken Handbook 1 Handleiding voor Artritis Psoriatica Artritis Psoriatica begrijpen h1.1 Wat is artritis psoriatica? Artritis psoriatica is een type artritis dat verband houdt met psoriasis, een chronische huid- en nagelziekte. Psoriasis veroorzaakt een rode, schilferige uitslag en dikke, putvormige vingernagels. Artritis psoriatica wordt gekenmerkt door gewrichtszwelling (ontsteking), pijn en stijfheid en kan elk perifeer gewricht aantasten, zoals vingers, tenen, knieën en/of wervelkolom. Het tast ook de aanhechting van pezen of ligamenten aan botten aan (enthesitis). Tussen de 20-40% van de mensen met de huidaandoening psoriasis ontwikkelt artritis psoriatica (1, 2). Symptomen die hun gewrichten aantasten ontwikkelen zich meestal 5 tot 10 jaar nadat psoriasis is gediagnosticeerd, maar kunnen op elk moment optreden (3). Op dit moment is het niet duidelijk waarom sommige mensen artritis psoriatica ontwikkelen en anderen niet. De artritis bij artritis psoriatica komt in drie vormen voor: oligo-articulaire artritis die vier of minder perifere gewrichten aantast (bijv. gewrichten in de vingers, tenen, knieën); poly-articulaire artritis waarbij vijf of meer perifere gewrichten aan beide zijden van het lichaam betrokken zijn; en axiale artritis die de gewrichten van de wervelkolom aantast, inclusief het sacro-iliacale (SI) gewricht (waar de wervelkolom aansluit op het bekken). Sommige mensen kunnen psoriasis ontwikkelen na of tegelijkertijd met de symptomen van artritis psoriatica (4). In zeldzame gevallen kunnen mensen artritis psoriatica hebben en nooit merkbare symptomen van psoriasis hebben. Artritis psoriatica en psoriasis zijn chronische ontstekingsaandoeningen die worden veroorzaakt door een fout in het immuunsysteem. Ons immuunsysteem beschermt ons tegen infecties en ziekten. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. Wat veroorzaakt artritis psoriatica? Hoewel artritis psoriatica op elke leeftijd kan optreden, vertonen de meeste mensen hun eerste tekenen en symptomen op een leeftijd tussen de 30-60 jaar. Artritis psoriatica wordt meestal gediagnosticeerd binnen de eerste tien jaar na de psoriasis diagnose (3). Artritis psoriatica treft beide geslachten in gelijke mate. De symptomen in termen van ernst en impact van de ziekte verschillen echter tussen de geslachten. Mannen hebben vaker last van de wervelkolom (axiale artritis) en radiografische schade in de wervelkolom en perifere gewrichten (bijv. vingers, knieën en tenen), terwijl vrouwen vaker een verminderde levenskwaliteit en ernstige functiebeperkingen ervaren (5). Onderzoekers weten niet zeker waarom sommige mensen artritis psoriatica ontwikkelen. Men denkt dat bepaalde genen, geërfd van ouders en grootouders, ervoor kunnen zorgen dat iemand meer kans heeft om artritis psoriatica te ontwikkelen (6–8). h1.2 Bij mensen met een hogere genetische aanleg voor het ontwikkelen van artritis psoriatica kan de aandoening worden uitgelokt door omgevingsfactoren, zoals: een infectie (9); een ongeval of verwonding (10, 11); overgewicht (12); roken (13, 14). Psoriasis en artritis psoriatica zijn niet besmettelijk. U kunt psoriasis of artritis psoriatica niet krijgen van andere mensen. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. Wat zijn de symptomen van artritis psoriatica? Symptomen van artritis psoriatica ontwikkelen zich meestal langzaam, dat wil zeggen dat veel mensen zich er niet van bewust zijn dat ze artritis psoriatica ontwikkelen (Afbeelding 1). Hoewel de symptomen zich in zeldzamere gevallen plotseling kunnen ontwikkelen. Enkele van de belangrijkste symptomen zijn (15): pijn in een of meer gewrichten; zwelling van een of meer gewrichten; stijfheid in een of meer gewrichten die 30 minuten of langer aanhoudt. Deze symptomen worden veroorzaakt door ontsteking en kunnen elk gewricht in het lichaam aantasten. Zie Afbeelding 2 voor de meest voorkomende aangetaste gewrichten. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. h1.3 Artritis psoriatica kan pijn en zwelling veroorzaken in de entheses (aanhechtingsplaatsen), dat zijn de plaatsen in het lichaam waar pezen en ligamenten met de botten verbonden zijn (15). Als de aanhechtingsplaatsen ontstoken raken, wordt dit enthesitis genoemd. Aanhechtingspijn kan zich over een groter gebied verspreiden dan gewrichtspijn. De pijn treedt vaak op aan de achterkant van de hiel of aan de onderkant van de voet, wat het staan of lopen kan bemoeilijken. Aangetaste gebieden voelen pijnlijk aan, zelfs als er maar een klein beetje druk op wordt uitgeoefend. De knieën, heupen, ellebogen en borst kunnen ook aangetast worden door enthesitis. Veel mensen met artritis psoriatica hebben zwelling van gehele vingers of tenen, een aandoening die bekend staat als dactylitis (15) (Afbeelding 1). Meestal gaat het om één of twee vingers of tenen tegelijk. Artritis psoriatica kan ook kleine ronde deukjes in vinger- en/of teennagels veroorzaken, een aandoening die pitting wordt genoemd. De nagels kunnen van kleur veranderen, dikker worden of zelfs loskomen van uw vinger (onycholyse). (15). Mensen met artritis psoriatica kunnen zich erg vermoeid voelen en sommigen kunnen lichte koorts hebben. Vermoeidheid wordt niet beter door rust. Symptomen van artritis psoriatica kunnen komen en gaan. Een periode van verhoogde ontsteking en verergering van andere symptomen wordt een opvlamming genoemd. Een opvlamming kan dagen of maanden duren. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. h1.5 Hoe wordt artritis psoriatica gediagnosticeerd? Een tijdige en nauwkeurige diagnose is een belangrijke stap om zorg te optimaliseren en de gezondheidsresultaten op lange termijn te verbeteren (16). Als u in het verleden gediagnosticeerd bent met psoriasis en de symptomen van artritis (bijv. pijnlijke of gezwollen gewrichten) recentelijk zijn begonnen, heeft u mogelijk artritis psoriatica ontwikkeld. De symptomen van artritis psoriatica kunnen echter lijken op andere gezondheidsproblemen. Ga naar uw huisarts voor een diagnose. Welke arts u het eerst ziet, kan afhangen van of u al eerder de diagnose psoriasis heeft gekregen. Als u symptomen van artritis ontwikkelt, moet uw huisarts of huidarts u doorverwijzen naar een reumatoloog - een arts die gespecialiseerd is in gewrichtsaandoeningen - voor een beoordeling. Vertel het uw arts als psoriasis en/of artritis psoriatica in uw familie voorkomt. MOMENTEEL IS ER GEEN ENKELE TEST DIE ARTRITIS PSORIATICA KAN BEVESTIGEN (15). De diagnose artritis psoriatica wordt gesteld op basis van uw medische voorgeschiedenis, symptomen en een lichamelijk onderzoek door uw arts. Uw arts kan opdracht geven voor röntgenfoto’s of andere soorten beeldvorming, zoals echografie en magnetische resonantiebeeldvorming (MRI), om te kijken of er veranderingen zijn in uw botten en gewrichten. Beeldvormingsonderzoek helpt uw arts om het type en patroon van de gewrichtsbetrokkenheid te bepalen, wat ook kan helpen om onderscheid te maken tussen verschillende soorten artritis. Bloedtesten, zoals erytrocytenbezinkingssnelheid (bezinking) en C-reactief proteïne (CRP), kunnen helpen om ontsteking vast te stellen. Uw arts kan ook bloedtesten aanvragen voor reumafactor en anti-CCPantilichaam om reumatoïde artritis uit te sluiten en HLAB-types om uw genetische aanleg voor spondylartritis te onderzoeken. Zie het bijbehorende gedeelte met belangrijke feiten. h1.4 Zie gerelateerde kernfeiten Vorige pagina Volgende pagina

Learning how to live with psoriatic arthritis might feel like a challenge. But understanding your diagnosis can help you take control of your health. Leercentrum Ontdek hulpmiddelen die u kunnen helpen Artritis Psoriatica te begrijpen en te beheren. Learning hub Belangrijke Feiten Handleiding Nieuwsoverzicht Kennistest Zoeken Belangrijke feiten over Artritis Psoriatica keyfacts 1 Artritis Psoriatica begrijpen Leer wat Artritis Psoriatica is, hoe het verbonden is met psoriasis, welke symptomen u moet herkennen, hoe het wordt gediagnosticeerd en hoe u een opvlamming kunt herkennen. f1.1 f1.2 Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding f1.3 f1.5 F1.4 keyfacts 2 Behandeling van Artritis Psoriatica: Behandelingen en Levensstijl Leer hoe Artritis Psoriatica wordt behandeld met medicijnen, niet-farmacologische behandelingen en alledaagse levensstijlkeuzes die de gezondheid en het welzijn ondersteunen. Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding f2.1 f2.2 f2.3 f2.4 f2.5 keyfacts 3 Leven met Artritis Psoriatica Dagelijkse tips voor het balanceren van werk, het verbeteren van de slaap, het omgaan met vermoeidheid en het ondersteunen van mentaal welzijn. f3.1 Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding f3.2 f3.3 f3.4 key facts 4 Intimiteit, Voortplantingsgezondheid en Gezinsleven Begrijpen hoe Artritis Psoriatica relaties, seksuele en voortplantingsgezondheid, en gezinsplanningsbeslissingen kan beïnvloeden. Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding Zie de bijbehorende sectie in de handleiding f4.1 f4.2 f4.3 f4.4

Learning how to live with psoriatic arthritis might feel like a challenge. But understanding your diagnosis can help you take control of your health. Leercentrum Ontdek hulpmiddelen die u kunnen helpen Artritis Psoriatica te begrijpen en te beheren. Learning hub Belangrijke Feiten Handleiding Nieuwsoverzicht Kennistest Zoeken Handleiding voor Artritis Psoriatica Handbook Handbook Artritis Psoriatica begrijpen Secties van de Handleiding Wat is Artritis Psoriatica? Wat veroorzaakt Artritis Psoriatica? Wat zijn de symptomen van Artritis Psoriatica? Hoe wordt Artritis Psoriatica gediagnosticeerd? Lees Secties Leven met Artritis Psoriatica Secties van de Handleiding Werk Slaap en vermoeidheid Emotioneel welzijn Lees Secties Beheersen van Artritis Psoriatica Secties van de Handleiding Hoe wordt Artritis Psoriatica behandeld? Niet-farmacologische behandelingen Zelfzorg en levensstijl Lees Secties Intimiteit, Voortplantingsgezondheid en Gezinsleven Secties van de Handleiding Relatie en seks Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding Lees Secties Handleiding voor Artritis Psoriatica Handbook

Learning how to live with psoriatic arthritis might feel like a challenge. But understanding your diagnosis can help you take control of your health. Leercentrum Ontdek hulpmiddelen die u kunnen helpen Artritis Psoriatica te begrijpen en te beheren. Learning hub Belangrijke Feiten Handleiding Nieuwsoverzicht Quizzes Zoeken Belangrijke feiten over Artritis Psoriatica Belangrijke Feiten Kennistesten over Artritis Psoriatica Doe een kennistest Zoeken over Artritis Psoriatica Zoeken Handleiding voor Artritis Psoriatica Handleiding Artritis Psoriatica Nieuwsoverzicht Nieuwsoverzicht

Download needed promo materials for iProlepsis project for psoriatic arthritis, such as posters, flyers, logos, and color palete. Download hier ons promotie materiaal 01 iPROLEPSIS-poster (A0) 02 iPROLEPSIS-flyer (A5) 03 iPROLEPSIS oprolposter Download ons logo en kleurenpalet PNG, transparante achtergrond SVG, transparante achtergrond SVG, transparante achtergrond #212178 #B380FF #FFAACC #37C8AB #DEEBF7 PNG, witte achtergrond WEBP, transparante achtergrond

Over onze consortium partners Konstantinidis Dimitrios CERTH Position Postdoctoral researcher What is your role in iPROLEPSIS? Researcher and technical developer What are your main activities in the project? I am mainly involved in the research activities of CERTH, concerning psoriatic nail detection and classification, range-of-motion assessment through the execution of active video tests and nutrition and physical activity recommendations. What is your motivation? I am deeply passionate about artificial intelligence and deep learning, with a strong interest in uncovering hidden patterns within data that can lead to highly accurate and reliable predictions. I find great satisfaction in developing advanced machine learning techniques to transform data into innovative solutions that contribute to real-world progress. Nikos Melanitis Ainigma Position Data Scientist What is your role in iPROLEPSIS? Data Scientist, Digital health and predictive modelling What are your main activities in the project? To design and implement novel approaches for improved management of PsA, through personalized models that warn patients for high risk of PsA exacerbation (flare). What is your motivation? To be part of the digital innovation in Health, enabling better disease management and personalised, precision medicine. Kosmas Dimitropoulos CERTH Position Principal Researcher (Researcher of Grade B’) What is your role in iPROLEPSIS? Principal Investigator for CERTH What are your main activities in the project? I am mainly involved in the research activities of CERTH, concerning psoriatic nail detection and classification, range-of-motion assessment through the execution of active video tests and nutrition and physical activity recommendations. What is your motivation? I am deeply motivated by the intersection of Artificial Intelligence and healthcare. I aspire to contribute to research that applies deep learning techniques to personalized medicine, enabling more accurate, data-driven, and patient-specific approaches to diagnosis and treatment. Eleni Vasileiou Signal Processing & Biomedical Technology Unit (SPBTU) – Aristotle University of Thessaloniki (AUTH) Position Research assistant working on digital health technologies and AI-enabled healthcare tools What is your role in iPROLEPSIS? AI Researcher & Data Scientist | Digital health and predictive modelling What are your main activities in the project? My main activities focus on developing digital, passively captured indicators that support risk prediction and monitoring models for psoriatic arthritis. I work on digital phenotyping of inflammatory symptoms with an emphasis on tracking motor manifestations using smart devices and wearables. This involves designing methods to analyze data from daily living activities – such as sleep, walking, and hand movements – to capture subtle physiological and behavioral changes associated with disease onset and progression. These efforts aim to identify key drivers of psoriatic arthritis and support personalized models for disease risk, progression prediction, and inflammation monitoring. What is your motivation? I am deeply motivated by the potential of digital health technologies to bring a more human and data-informed approach to healthcare. By combining AI with continuous, real-world data, we can reveal patterns often hidden in traditional clinical assessments. What drives me is the belief that these insights can empower both patients and clinicians to make earlier and more informed decisions, ultimately improving health outcomes and quality of life. My goal is to contribute to a future where technology enhances understanding, prevention, and personalized care for chronic conditions. Coordination Clinical Experts Data Science Software Development Ethics, Legal and Exploitation Dissemination and Communication