Κόμβος Μάθησης
Ανακαλύψτε πηγές που θα σας βοηθήσουν να κατανοήσετε και να διαχειριστείτε την ψωριασική αρθρίτιδα.
Εγχειρίδιο Ψωριασικής Αρθρίτιδας
Κατανόηση της Ψωριασικής Αρθρίτιδας
Τι είναι η ψωριασική αρθρίτιδα?
Η ψωριασική αρθρίτιδα είναι ένας τύπος αρθρίτιδας που συνδέεται με την ψωρίαση, μια χρόνια ασθένεια του δέρματος και των νυχιών. Η ψωρίαση προκαλεί κόκκινα, φολιδωτά εξανθήματα και παχιά, σπυρωτά νύχια. Η ψωριασική αρθρίτιδα χαρακτηρίζεται από διόγκωση των αρθρώσεων (φλεγμονή), πόνο και δυσκαμψία και μπορεί να επηρεάσει οποιαδήποτε περιφερική άρθρωση, όπως τα δάχτυλα των χεριών, των ποδιών, των γονάτων ή/και την σπονδυλική στήλη. Επηρεάζει επίσης την ένθεση, το σημείο που οι τένοντες και οι σύνδεσμοι προσκολλώνται στα οστά (ενθεσίτιδα).
Μεταξύ 20-40% των ατόμων με ψωρίαση του δέρματος θα αναπτύξουν ψωριασική αρθρίτιδα (1, 2). Τα συμπτώματα που επηρεάζουν τις αρθρώσεις τους τείνουν να αναπτύσσονται 5 έως 10 χρόνια μετά τη διάγνωση της ψωρίασης, αλλά μπορεί να εμφανιστούν ανά πάσα στιγμή (3). Μέχρι σήμερα, δεν είναι σαφές γιατί ορισμένα άτομα με ψωρίαση αναπτύσσουν ψωριασική αρθρίτιδα ενώ άλλα όχι.
Η αρθρίτιδα της ψωριασικής νόσου εμφανίζεται σε 3 μορφές: ολιγοαρθρική προσβολή που επηρεάζει τέσσερις ή λιγότερες περιφερικές αρθρώσεις (π.χ., αρθρώσεις στα δάχτυλα των χεριών, των ποδιών, των γονάτων)· πολυαρθρική προσβολή που αφορά σε πέντε ή περισσότερες περιφερικές αρθρώσεις και στις δύο πλευρές του σώματος, και αξονική προσβολή που επηρεάζει τις αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης, συμπεριλαμβανομένης της ιερολαγόνιας άρθρωσης (όπου η σπονδυλική στήλη συνδέεται με τη λεκάνη).
Μερικοί άνθρωποι μπορεί να αναπτύξουν ψωρίαση μετά ή ταυτόχρονα με την εμφάνιση των συμπτωμάτων της ψωριασικής αρθρίτιδας (4). Σε σπάνιες περιπτώσεις, οι άνθρωποι μπορεί να έχουν ψωριασική αρθρίτιδα και να μην έχουν ποτέ εμφανή συμπτώματα ψωρίασης.
Η ψωριασική αρθρίτιδα και η ψωρίαση είναι χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις που προκαλούνται από ένα σφάλμα στο ανοσοποιητικό σύστημα. Το ανοσοποιητικό μας σύστημα μας προστατεύει από τις λοιμώξεις και τις ασθένειες.
Τι προκαλεί ψωριασική αρθρίτιδα?
Ενώ η ψωριασική αρθρίτιδα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, οι περισσότεροι άνθρωποι παρουσιάζουν τα πρώτα σημάδια και συμπτώματα στα
30-60 χρόνια. Η ψωριασική αρθρίτιδα είναι πιο πιθανό να διαγνωστεί μέσα στα πρώτα δέκα χρόνια από τη διάγνωση της ψωρίασης (3).
Η ψωριασική αρθρίτιδα επηρεάζει εξίσου και τα δύο φύλα. Ωστόσο, οι εκδηλώσεις όσον αφορά τη σοβαρότητα και τις επιπτώσεις της νόσου διαφέρουν μεταξύ των δύο φύλων. Οι άνδρες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν αρθρίτιδα των οστών της σπονδυλικής στήλης (αξονική προσβολή) και ακτινογραφικές βλάβες στη σπονδυλική στήλη και στις περιφερικές αρθρώσεις (π.χ., δάκτυλα
των χεριών, των ποδιών και γόνατα), ενώ οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν μειωμένη ποιότητα ζωής και σοβαρούς περιορισμούς στη λειτουργικότητά τους(5).
Οι ερευνητές δεν είναι σίγουροι γιατί ορισμένοι άνθρωποι αναπτύσσουν ψωριασική αρθρίτιδα. Πιστεύεται ότι ορισμένα γονίδια που κληρονομούνται από τους γονείς και τους παππούδες μπορούν να κάνουν ένα άτομο πιο πιθανό να αναπτύξει ψωριασική αρθρίτιδα (6–8).
Η ανάπτυξη ψωριασικής αρθρίτιδας στα άτομα με υψηλότερη γενετική προδιάθεση μπορεί να προκληθεί από περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως:
-
μια λοίμωξη (9);
-
ατύχημα ή τραυματισμό (10, 11);
-
παχυσαρκία (12);
-
κάπνισμα (13, 14).
Η ψωρίαση και η ψωριασική αρθρίτιδα δεν είναι μεταδοτικές. Δεν μπορείτε να κολλήσετε ψωρίαση ή ψωριασική αρθρίτιδα από άλλους ανθρώπους.
Ποια είναι τα συμπτώματα της ψωριασικής αρθρίτιδας?
Τα συμπτώματα της ψωριασικής αρθρίτιδας αναπτύσσονται συνήθως αργά, δηλαδή πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι αναπτύσσουν ψωριασική αρθρίτιδα (Εικόνα 1). Σε σπανιότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορεί να αναπτυχθούν ξαφνικά.
Μερικά από τα κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν(15):
-
πόνος σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις;
-
πρήξιμο σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις;
-
δυσκαμψία σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις που διαρκεί για 30 λεπτά ή περισσότερο.
Τα συμπτώματα αυτά προκαλούνται από φλεγμονή και μπορούν να επηρεάσουν οποιαδήποτε άρθρωση του σώματος. Δείτε την Εικόνα 2 για τις πιο συχνά προσβεβλημένες αρθρώσεις.
Η ψωριασική αρθρίτιδα μπορεί να προκαλέσει πόνο και πρήξιμο στις ενθέσεις, δηλαδή στα σημεία του σώματος όπου οι τένοντες και οι σύνδεσμοι συνδέονται με τα οστά (15). Όταν εμφανίζεται φλεγμονή στους συνδέσμους, αυτό είναι γνωστό ως ενθεσίτιδα.
Ο πόνος της ενθεσίτιδας μπορεί να εξαπλωθεί σε ευρύτερη περιοχή από ό,τι ο πόνος στις αρθρώσεις. Συχνά εμφανίζεται στο πίσω μέρος της φτέρνας ή στο κάτω μέρος του ποδιού, γεγονός που μπορεί να δυσχεράνει την ορθοστασία ή το περπάτημα. Οι προσβεβλημένες περιοχές αισθάνονται ευαίσθητες στο άγγιγμα, ακόμη και όταν ασκείται μικρή πίεση. Τα γόνατα, οι γοφοί, οι αγκώνες και ο θώρακας μπορούν επίσης να προσβληθούν από την ενθεσίτιδα.
Πολλοί άνθρωποι με ψωριασική αρθρίτιδα έχουν πρησμένα δάχτυλα των χεριών ή των ποδιών, μια κατάσταση που είναι γνωστή ως δακτυλίτιδα (15) (Εικόνα 1). Συνήθως προσβάλλει ένα ή δύο δάκτυλα των χεριών ή των ποδιών κάθε φορά.
Η ψωριασική αρθρίτιδα μπορεί επίσης να προκαλέσει μικρά στρογγυλά βαθουλώματα στα νύχια των χεριών ή/και των ποδιών, μια κατάσταση γνωστή ως βοθρία νυχιών. Τα νύχια μπορεί να αλλάξουν χρώμα, να γίνουν παχύτερα ή ακόμη και να ανασηκωθούν από το δάχτυλό σας (ονυχόλυση) (15).
Τα άτομα που πάσχουν από ψωριασική αρθρίτιδα μπορεί να αισθάνονται πολύ κουρασμένα και ορισμένα μπορεί να έχουν χαμηλό πυρετό. Η κόπωση δεν βελτιώνεται με την ανάπαυση.
Τα συμπτώματα της ψωριασικής αρθρίτιδας μπορεί να έρχονται και να παρέρχονται. Μια περίοδος αυξημένης φλεγμονής και επιδείνωσης άλλων συμπτωμάτων ονομάζεται έξαρση. Μια έξαρση μπορεί να διαρκέσει ημέρες ή μήνες.
Πώς διαγιγνώσκεται η ψωριασική αρθρίτιδα?
Η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση αποτελεί σημαντικό βήμα για τη βελτιστοποίηση της φροντίδας και τη βελτίωση των μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων της υγείας (16).
Εάν έχετε διαγνωστεί με ψωρίαση στο παρελθόν και τα συμπτώματα της αρθρίτιδας (π.χ., επώδυνες ή πρησμένες αρθρώσεις) έχουν αρχίσει πιο πρόσφατα, μπορεί να έχετε αναπτύξει ψωριασική αρθρίτιδα. Ωστόσο, τα συμπτώματα της ψωριασικής αρθρίτιδας μπορεί να μοιάζουν με άλλες καταστάσεις υγείας. Φροντίστε να επισκεφθείτε τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης για διάγνωση.
Ο γιατρός που θα επισκεφθείτε πρώτα μπορεί να εξαρτάται από το αν έχετε διαγνωστεί στο παρελθόν με ψωρίαση. Εάν εμφανίσετε συμπτώματα αρθρίτιδας, ο γιατρός σας για την πρωτοβάθμια περίθαλψη ή ο δερματολόγος σας θα πρέπει να σας παραπέμψει σε ρευματολόγο - γιατρός που ειδικεύεται στις παθήσεις των αρθρώσεων - για αξιολόγηση. Ενημερώστε το γιατρό σας εάν έχετε ιστορικό ψωρίασης ή/και ψωριασικής αρθρίτιδας στην οικογένειά σας.
ΠΡΟΣ ΤΟ ΠΑΡΌΝ, ΚΑΜΊΑ ΜΕΜΟΝΩΜΈΝΗ
ΕΞΈΤΑΣΗ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΊ ΝΑ ΕΠΙΒΕΒΑΙΏ ΣΕΙ ΤΗΝ ΨΩΡΙΑΣΙΚΉ ΑΡΘΡΊΤΙΔΑ (15).
Η διάγνωση θα γίνει με βάση το ιατρικό ιστορικό σας,
τα συμπτώματα και τη φυσική εξέταση από το γιατρό σας.
Ο γιατρός σας μπορεί να ζητήσει να κάνετε
ακτινογραφίες ή άλλους τύπους απεικόνισης, όπως
υπερηχογραφήματα και μαγνητική τομογραφία (MRI), για να αναζητήσει αλλαγές στα οστά και τις αρθρώσεις σας. Οι απεικονιστικές μελέτες θα βοηθήσουν το γιατρό σας να προσδιορίσει τον τύπο και το πρότυπο της συμμετοχής των αρθρώσεων, γεγονός που μπορεί
επίσης να τον βοηθήσει να διακρίνει μεταξύ των τύπων αρθρίτιδας.
Οι εξετάσεις αίματος, όπως ο ρυθμός καθίζησης των ερυθροκυττάρων και η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη, μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό της φλεγμονής. Ο γιατρός
σας μπορεί επίσης να ζητήσει εξετάσεις για τον ρευματοειδή παράγοντα και το αντίσωμα αντικυκλικό κιτρουλινωμένο πεπτίδιο (αντι-CCP) για να αποκλείσει τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και τους τύπους ανθρώπινου αντιγόνου λευκοκυττάρων (HLA-Β), για να αναζητήσει τη
γενετική σας προδιάθεση για σπονδυλαρθρίτιδα.
